Paul Keres 1 breekt betonschaak van Venlo

PK 1 heeft haar eerste punten van het seizoen behaald via een 6-4 overwinning op Venlo. Hoewel de uitslag wellicht anders doet vermoeden ging het vrij moeizaam. Dit kwam niet in de laatste plaats door het behoudende betonschaak van onze tegenstanders, die zich op vrijwel alle borden tevreden toonden met een remise. Weliswaar speelde Venlo met maar liefst vier invallers, maar zoals wijlen Johan Cruyff gezegd had kunnen hebben: ‘je ken niet winnen zonder te scoren’. We kunnen alleen maar hopen op een nieuwe Kasparov om de verderfelijke invloed van Magnus op met name de jeugd een halt toe te roepen. Anyway, na deze uiting van cultuurpessimisme is het hoog tijd voor een rondje langs de borden:

Aan bord 1 speelde Xander tegen de enige GM in het gezelschap, Andrei Orlov. Je zou zeggen, met vier invallers gaat de GM tot het gaatje om een overwinning uit het vuur te slepen, maar niets was minder waar. De witte openingsopzet was verre van ambitieus (Vierpaardenspel met 4.g3), en de immer goed voorbereide Oude Meester behaalde zonder problemen al snel een remise. Xander is topscorer met een prachtige score van 2,5 uit 3!

Aan bord 2 speelde Jan met wit, en het moge inmiddels algemeen bekend zijn dat Jan met wit vrijwel zeker een overwinning is. Hoewel (ook) Jan zijn ambitieniveau in de opening heeft verlaagd door mee te gaan in de Londen-trend, haalde hij een mooi punt binnen in een toreneindspel, na eerst de nodige kansen op een snellere overwinning te hebben gemist. Jan gaat na vorig seizoen dus gewoon door met winnen en staat alweer op 2 uit 2.

Hugo speelde aan bord 3 tegen de jeugdspeler Siem van Dael. Dit is zo’n voorbeeld van de in mijn ogen negatieve invloed van Magnus. Jeugdspelers van die leeftijd moeten gewoon lekker tactisch hakken – technische eindspelletjes en de geneugden van de Catalaan kunnen altijd nog geproefd worden als de middelbare leeftijd nadert. Hugo probeerde er natuurlijk alles aan te doen om spel te houden, maar als wit niet meedoet, vol voor de remise gaat via een vroege dameruil en zetherhaling, dan houdt het helaas even op. Een ‘correcte’ remise dus.

Joris aan bord 4 speelde tegen een andere jeugdspeler met wit tegen een Tarrasch. Deze partij was een welkome uitzondering op het algemene betonschaak-beeld; er ontstond al snel een heksenketel waarin zwart een pion offerde. Op een gegeven moment won zwart een verdwaald wit paard, maar wit kreeg er nog wat pionnen (waaronder een zeer sterke vrijpion) voor terug. Toen ik later nog een keer langsliep zag ik een zeer interessante materiaalverhouding. Joris had nog steeds zijn sterke vrijpion en een handvol stukken tegen een dame. Helaas wist zwart de witte koning uit te roken, waardoor hij kon vluchten in eeuwig schaak. Aan de inzet van Joris heeft het echter zeker niet gelegen!

Bij Paul aan bord 5 tegen Henk van Gool zag het er lange tijd ongeveer gelijk uit. Ook hier was de witte opzet ronduit slapjes, zodat Paul nooit in de problemen is geweest. Toen zijn tegenstander op zet 40 en 41 twee blunders achter elkaar maakte kon Paul verdiend een punt bijschrijven.

Aan bord 6 kwam Evert met het voor mijn gevoel curieuze idee om in een Konings-Indische aanval in plaats van het gebruikelijke Pbd2 en e2-e4, de zet Lf4 te spelen. Hoewel ik veel ervaring heb in deze opening, was dit plan mij niet bekend. Evert vertelde na de partij dat dit een zet van Kramnik is, met het idee om een pion te offeren met e2-e4. Zijn tegenstander deed echter niet de verwachte tegenzet, maar won na …Db6 de b-pion. Ik vond het eerlijk gezegd een beetje dubieus allemaal, maar op de een of andere manier kreeg Evert toch tegenspel en won uiteindelijk zijn geofferde pion terug. Na de nodige afwikkelingen resteerde een remise-eindspel.

Ik speelde zelf aan bord 7. Ik had thuis tijdens mijn voorbereiding al gezien dat mijn tegenstander met wit een beetje slap speelt, en had hiertegen een agressieve variant bekeken. Na 14 zetten zat ik nog in mijn voorbereiding en had mijn tegenstander al behoorlijk wat tijd gebruikt. Bovendien kreeg ik na wat aarzelende zetten van wit een enorme aanval. Zie de partij-analyse:

[Event "Externe Competitite KNSB Klasse 1"]
[Site "Utrecht"]
[Date "2017.11.04"]
[Round "3"]
[White "Neuer, Thomas"]
[Black "De Rooij, Raymond"]
[Result "0-1"]
[ECO "A11"]
[WhiteElo "2106"]
[BlackElo "2155"]
[Annotator "De Rooij,Raymond"]
[PlyCount "142"]
[EventDate "2017.11.04"]
[EventRounds "9"]
[EventCountry "NED"]
[WhiteTeam "Venlo 1"]
[BlackTeam "Paul Keres 1"]

1. Nf3 d5 2. g3 Bg4 3. Bg2 Nd7 4. c4 e6 5. cxd5 exd5 6. Nc3 c6 7. d3 Ngf6 8.
O-O Bc5 {Dit is een goede plek voor de loper in dit soort stellingen. Zwart
probeert d3-d4 uit te lokken, waarna de dynamiek uit de witte stelling
verdwijnt.} 9. Qb3 Bb6 10. Na4 {Dit is de consequente zet, waarmee wit het
loperpaar krijgt.} O-O 11. Nxb6 axb6 12. Qc2 {Wit maakt de weg vrij voor b2-b3
en Lb2.} Re8 13. b3 {Tot zover zat ik nog in mijn voorbereiding. Hier dacht ik
tijdens de partij dat de zet die ik thuis tijdens de voorbereiding had bekenen
13.b4 was, maar achteraf bleek dat 13.b3 nog steeds de hoofdvariant is.} ({
Een andere interessante variant is:} 13. Re1 Bxf3 $1 {Dit is een thematische
zet in deze variant. De paarden doen in deze stelling zeker niet onder voor
het witte loperpaar.} 14. Bxf3 d4 15. Bd2 h5 $5 16. Bg5 Ra5 $1 17. h4 Rf5 $1
18. b4 Ne5 $1 19. Bg2 Neg4 20. Bf3 Qd6 $1 21. Qb2 Ne3 $1 $15 {Zwart heeft een
sterk initiatief.}) 13... Bxf3 $1 {Als ik deze zet niet al zou hebben gezien
tijdens mijn voorbereiding, zou ik hem niet snel hebben overwogen. We hebben
immers altijd geleerd dat het loperpaar een voordeel is, en hier geeft zwart
zijn laatste loper weg. In deze stelling zijn de paarden echter minstens even
sterk als het loperpaar. Na het vervolg ...d5-d4 en ...Pe5 beheerst zwart het
centrum en beide witte lopers bijten op beton. Bovendien is de achtergebleven
pion op e2 een permanente zwakte.} 14. Bxf3 Ne5 15. Bg2 d4 16. Bb2 ({
Mikhavelski geeft als hoofdvariant} 16. b4 Nd5 $1 17. b5 (17. Bd2 b5 $1 18. a4
bxa4 19. Rxa4 Rxa4 20. Qxa4 Nc7 $1 $132 {gevolgd door ...Pb5 is ook prima voor
zwart.}) 17... cxb5 18. Bb2 Nc6 19. Qb3 Nc3 $1 20. e3 Na4 $1 $132 {, met
dynamisch gelijk spel. Ik heb hier graag zwart. Deze stelling had ik in mijn
voorbereiding nog gezien.}) 16... Qd6 {Mikhalevski stopt hier zijn analyse met
het oordeel '='. Ik vind echter dat de stelling gemakkelijker speelbaar is
voor zwart. Als wit onnauwkeurig speelt heeft zwart een gemakkelijk en
gevaarlijk aanvalsplan met ...h7-h5 gevolgd door een paard naar g4, en er
hangen al snel allerlei dreigingen in de lucht.} 17. a3 $6 {Wit doet meteen al
een te langzame zet.} (17. a4 {is actiever:} h5 18. Qd2 h4 19. a5 bxa5 20. Rxa5
Rad8 $11 {is gelijk volgens Stockfish.}) 17... h5 $1 {Hier verzonk wit in diep
gepeins. Na lang nadenken speelde hij} 18. h4 $6 {Wit verzwakt vrijwillig zijn
koningsstelling.} (18. Rfe1 {was beter, maar na} h4 19. e3 dxe3 20. Rxe3 Neg4
21. Rxe8+ Rxe8 $15 {staat zwart prettig.}) 18... Nfg4 19. Bf3 $2 {Een
onbegrijpelijke zet, die ik geen moment heb overwogen.} Re6 ({Stockfish geeft
deze mooie variant:} 19... Ne3 $1 20. fxe3 Ng4 21. Rf2 Nxe3 22. Qd2 Qxg3+ 23.
Bg2 (23. Rg2 Nxg2 24. Bxg2 Qxh4 $19 {is ook gewonnen voor zwart.}) 23... c5 $1
$19 {gevolgd door ...Te6-g6, en wit kan hier helemaal niets tegen doen.}) ({
Ik had vooral naar} 19... Nxf3+ {gekeken, maar zag niet hoe ik verder moest na}
20. exf3 Ne5 21. Qe2 Qd5 22. Kg2 {Na} c5 $1 23. Rab1 Ng6 $19 {is het echter
duidelijk dat zwart gewonnen staat.}) 20. Rae1 Rae8 (20... Ne3 $1 {was wederom
het sterkst:} 21. fxe3 Ng4 $19 {Wel jammer dat ik dit gemist heb, want dit
wint een stuk sneller (en mooier) dan de partijvoortzetting.}) 21. Qd1 g5 (
21... Ne3 $1 {Drie keer is scheepsrecht.} 22. fxe3 Ng4 $19) 22. hxg5 h4 $6 {
Te snel gespeeld. Wit was hier in hoge tijdnood, maar ik had nog drie kwartier.
} (22... Nxf3+ 23. exf3 Ne3 24. Rxe3 dxe3 $19 {was veel sterker.}) 23. Bxg4 (
23. e4 $1 {Deze zet had ik overzien, maar gelukkig kan zwart afwikkelen naar
een gewonnen eindspel:} dxe3 24. fxe3 Nxd3 25. Bxg4 Qxg3+ 26. Kh1 Nxe1 27. Rxe1
Rxe3 28. Rxe3 Qxe3 29. Bd4 Qe1+ 30. Qxe1 Rxe1+ 31. Bg1 Rb1 32. b4 c5 $1 33. Kg2
c4 $19) 23... Nxg4 {Nadat ik deze zet had gespeeld dacht ik 'wat doe ik
eigenlijk na 24.e4?' Gelukkig is mijn stelling zo goed, dat ik nog steeds een
winnend antwoord heb.} 24. e4 dxe3 25. Qxg4 (25. Rxe3 Rxe3 $1 26. Qxg4 Re1 27.
Qxh4 Rxf1+ 28. Kxf1 Qxd3+ 29. Kg2 Qe4+ $19 {en zwart wikkelt af naar een
gewonnen eindspel.}) 25... exf2+ 26. Kxf2 Qxg3+ ({Nog sterker was} 26... Rxe1
$1 27. Rxe1 Qxg3+ 28. Qxg3 hxg3+ 29. Kf1 g2+ 30. Kxg2 Rxe1 $19 {In de partij
kan wit torenruil vermijden, waardoor hij meer tegenkansen houdt.}) 27. Qxg3
hxg3+ 28. Kxg3 Rxe1 29. Rf6 R8e3+ 30. Kg4 R3e2 (30... Rg1+ 31. Kf4 Re2 32. Bd4
Rf1+ 33. Kg4 Rg2+ 34. Kh3 Rxf6 35. Kxg2 Rd6 36. Bxb6 Rxd3 37. b4 Rxa3 $19 {
was een eenvoudiger winst.}) 31. Bd4 Rg2+ 32. Kf3 Rxg5 33. Rh6 f5 (33... f6 $1
34. Rxf6 Rd5 35. Bxb6 Rxd3+ 36. Kf2 Rb1 $19) 34. Rh8+ Kf7 35. Rh7+ Ke6 36. Rxb7
b5 37. Bc5 Rf1+ 38. Ke2 Rb1 39. Re7+ Kd5 40. b4 Rg6 {Even al mijn stukken op
wit zetten en mijn enige zwakte (de pion op c6) dekken.} 41. Rd7+ Ke5 42. Kf3
Rf1+ 43. Ke2 Rh1 44. Re7+ Re6 45. Rd7 Kf4+ 46. Kd2 Ra1 47. Ra7 Kf3 48. Kc3 f4
49. Kb2 Rd1 50. Kc2 Ke2 51. Rf7 Rxd3 $6 {Na lang nadenken gespeeld, maar dit
is niet de sterkste zet.} (51... Rd2+ $1 52. Kc1 Ke1 $1 {Zo'n zet kun je
missen.} 53. Rh7 (53. Rxf4 $2 Ree2 {met ondekbaar mat! Later in de partij win
ik met eenzelfde soort motief.}) 53... Rd1+ 54. Kc2 Re2+ 55. Kc3 Rc1+ 56. Kd4
f3 $19 {en de pion gaat promoveren. Na de partijvoortzetting duurt het wat
langer, maar zwart heeft een duidelijk winstplan (matzetten) en wit kan
helemaal niets doen:}) 52. Rxf4 Rxa3 53. Rd4 Kf3 54. Kb2 Rae3 55. Rd8 Re2+ 56.
Kc3 Ke4 57. Rd4+ Kf5 58. Rd8 R2e4 59. Rd7 Rc4+ 60. Kb3 Ke4 61. Rd1 Rf6 62. Re1+
Kd3 63. Rd1+ Ke2 64. Rd8 Re4 65. Rd7 Rf3+ 66. Kc2 Rc4+ 67. Kb2 Rd3 68. Rc7 Kd1
69. Rxc6 Rc2+ 70. Kb1 Rdd2 71. Rd6 Rc1# 0-1


Aan bord 8 zat Gerben na een mislukte opening al snel tegen een vreselijke stelling aan te kijken. Zijn koning bleef in het midden staan en hij had grote moeite om zijn stukken te ontwikkelen. De nederlaag was dan ook snel een feit.

Voor de partij van Jan Jaap (bord 9) laten we onze voorzitter zelf aan het woord. We komen erin op zet 32, en Jan Jaap is aan zet:

“Alles was helemaal volgens plan verlopen. De witte stelling wankelt. Helaas had ik hier echter een idee-fixe en speelde, na ook nog eens belachelijk lang nadenken, 32… Ta4+, met het idee dat dit mat zou lopen. Dat was echter niet waar: na 33. Pxa4 bxa4+ 34. Pxa4 was er geen mat, aangezien wit steeds Pb4 ertussen kan zetten. Zowel 34…Lc3 als het gespeelde
34…Pxe4 leidde uiteindelijk tot een slecht eindspel. 32…Ta4+ zag er echter zo
mooi en thematisch uit dat ik niet wilde geloven dat er geen mat was. Een karakterzwakte. Simpele winst was zowel 32…Kb6 als het iets moeilijkere 32… Tc8. Beide mikken op …Tc4 mat en daar is weinig aan te doen…”

En dan zijn we alweer aan bord 10 aanbeland, alwaar Willem speelde. Ik heb niet heel veel van zijn partij meegekregen, want hij eindigde vrij snel in een (Willem kennende), waarschijnlijk correcte, remise. Samenvattend een overwinning waar niet veel op af te dingen valt. De volgende ronde ‘mogen’ we uit tegen de titelfavoriet HWP Sas van Gent. Als we compleet zijn heb ik alle vertrouwen in een goede afloop!