Delft – Paul Keres was lang spannend, en toen……

Some things are better left unsaid. Er gaat altijd wel wat mis op een dag schaken. Ik neem aan dat de lezer een schaker is en dat hij begrijpt wat ik bedoel. Op zo’n KNSB dag zie je links en rechts brandjes ontstaan die resulteren in lelijke nederlagen en slappe excuses. Maar er gaat ook veel goed! Ik hoop vandaag een aantal kleurrijke voorbeelden te mogen geven van dat wat goed ging maar ook van dat wat fout ging.

Some things are better left unwritten. Kijk, ik kan dit verslag wel vol schrijven met alles wat ik op mijn hart heb maar ik moet de betrokkenen sparen. Er gebeurt o zo veel tijdens een wedstrijd en ik wil ook graag verhalen overhouden voor aan de bar. Daar blijft weinig unsaid: voor de prijs van een lekker biertje vertel ik graag over mijn belevenissen met arbiters in het wild en luidruchtige toeschouwers die net klaar zijn met hun partij (maar wij nog niet). Om deze dag te schetsen beginnen we met het beeld van een regenachtige wandeling van Delft Centraal richting de speelzaal in een regen die ook weer niet zo hard is dat je er over mag klagen. Net als de route die de trein via Amsterdam moest nemen vanwege werkzaamheden tussen Woerden en Gouda; het kwartier extra reistijd was te overzien. En we hadden dan wel de eerste wedstrijd verloren met miniem verschil, toch leek de stemming er goed in te zitten.

Drie invallers! Er leek een vloek te liggen op deze KNSB-zaterdag want in meerdere teams waren uitvallers. De een naar Zweden voor werk, de ander met het meisje naar Madagaskar, er was ergens een bruiloft en er was iemand die geloof ik gewoon geen zin had om te schaken. Dat heb je soms. Gelukkig kunnen wij dan putten uit onze ijzersterke jeugdopleiding en in Joris Leertouwer heb ik afgelopen zaterdag een talent gezien dat het zeker verder gaat schoppen dan een middenbord in PK 2 of 3. Dit seizoen heeft PK 1 de luxe dat Wesley Vermeulen als vaste invaller fungeert en samen met Evert van Heel hebben we het invallersgilde bij elkaar. De tegenstander is kennelijk dermate onder de indruk van onze invallers dat zij er in hun verslag slechts 1 herkend hebben. Toch moesten wij het deze wedstrijd stellen zonder Jan Breukelman, Jan Jaap Janse en Evert Rademakers.

De wedstrijd begon goed en wel met een partijtje van mijzelf. Ik geef toe dat ik de afgelopen twee jaar wel eens een Nimzo heb doen mislukken maar dit keer was die eer aan mijn tegenstander. Hij sloeg veel te vrijwillig met zijn loper op c3 en op zet vier is dat mijns inziens toch echt te vroeg. Het schijnt dat Aaron dat zelf ook wel eens gedaan heeft maar dat is echt heel erg lang geleden. Bij mij thuis is een Lxc3 op zet vier toch echt een verkeerde beslissing. Het paard kan nog naar e2, de f-pion is mobiel en je wint een tempo ten opzichte van de Samisch variant. Het kan ook een voordeel zijn dat de loper nog op a3 kan verschijnen. Tijd voor een diagram.

Xander Wemmers – Sjoerd Plukkel

na 12.Pg3-f5.
Het paard voelt zichzelf heel wat op f5 en of het nu uit angst of vanuit dapperheid is: hij doet hier g6. De loper op c1 verheugde zich direct op al die heerlijke zwarte velden en na Ph6+ Kg7 e4 vond ik het absoluut niet erg om op d4 een pion te offeren. De loper op c1 moedigde mij zelfs aan! Zwart probeerde zich uiteraard te verzetten maar in de volgende stelling is goede raad duur.


Diagram 2 na 18.f3-f4
Zwart wordt platgewalst door de opmars van de f-pion. Hij kan niet op e4 slaan, deed het toch, en gaf op na 18…Pxe4 19.Lxe4 Dxe4 20.Tbe1 Pe2+ 21.Txe2 Dxe2 22.Dd4+ Te5 23.fxe5 1-0 Op zich zou het voor zwart nog wel gaan met drie pionnen voor het stuk maar vergeet niet dat de toren op f1 wel heel verleidelijk naar f7 lonkt.

De wedstrijd verliep verder gelijkmatig. Ik had links en rechts kleine zorgen maar Raymond had een mooie stelling. In een Spaans-achtige stelling vergat wit h3 te spelen en haar centrum kwam na Lg4 zwaar onder druk te staan. Raymond schijnofferde ergens zijn dame, won een kwaliteit en schreef een overtuigend punt bij. Sowieso heeft ‘het andere geslacht’ erg veel moeite tegen PK 1:aan de dis werd de vraag gesteld wanneer een meisje voor het laatst tegen ons gewonnen heeft en het antwoord is nog steeds onbekend.

Het is nu 2-0 voor ons en er ging ook wel wat mis. Naast mij speelde Wesley een mooie Draak maar hij ging ten onder in de tactische verwikkelingen. Achteraf vertelde hij me dat hij met behulp van zijn telefoon een winst heeft kunnen vinden. Toch jammer dat hij die niet tijdens de partij mocht gebruiken.

In de tijdnoodfase nestelde ik mij tussen de borden van Paul en Gerben. Beiden hadden een stelling waar van alles kon gebeuren en daar wilde ik met mijn neus bovenop staan. Het ging helaas mis bij Paul: een scherpe Siciliaan had hij middels een krachtig stukoffer fraai in de as kunnen leggen, maar toen hij daar een zet te lang mee wachtte was de tegenstander weggerokeerd en nam het initiatief over. Beter ging het bij Gerben:

Een complexe stelling! Gerben had al een tijdje weinig tijd (minder dan 5) en moest teren op intuïtie. Nu is dat bij hem meestal wel in orde maar toch dacht ik hier dat hij een fout maakte met 37.Dxe6. Het gaat verder met 37…Lxf4 en als je nu op e8 slaat dan neemt zwart op h6 en dekt f8. Tot zover mijn berekening met een biertje in de hand. Gerben speelde echter 38.Pf7+ Kg7 39.h5! en het blijkt dat de zwarte toren geen velden heeft! En bijvoorbeeld na 39… Dxf7 40.Dxf7 valt die toren met schaak zodat ook f4 er af gaat.
In haar wanhoop deed ze 39…Pc7 40.Dd7 Dxf7 maar na 41. Te7! ging er toch echt te veel materiaal van af. Een fraai plaatje met alle zwarte stukken die hangen en ondanks het surplus van twee lichte stukken zit er voor zwart niets anders op dan handjes schudden.

Natuurlijk is het niet zeker of Gerben alle varianten op voorhand heeft berekend. In tijdnood ben je aangewezen op intuïtie. Wij toeschouwers kunnen slechts in bewondering toekijken en Gerbens gevoel voor dynamiek roemen. En mocht het allemaal maar mazzel zijn geweest dan is het citaat van Tal van toepassing: “Wer hat gewonnen?”. We schrijven ijskoud een punt bij. De dames zijn gewaarschuwd voor de schurken van PK 1!

Hoeveel staat het nu? De wedstrijd kwam na de tijdnoodfase op een tussenstand van 4-4 met de jongere garde nog aan het bord: Hugo ten Hertog en Joris Leertouwer. In de tussentijd had Wim op geheel eigen wijze een toreneindspel knap gewonnen terwijl dat er in mijn ogen wel heel erg gelijk uit zag. Daarentegen had een aantal van ons de tegenstander moeten feliciteren. Het ontbreekt mij aan ruimte om deze nederlagen uitgebreid te beschrijven.

Vanwege de gelijke stand werd de partij van Hugo ineens erg interessant terwijl deze juist ontzettend saai was geweest. Omdat het niet duidelijk was hoe Joris stond moest Hugo spel in de stelling houden. En dat lukte hem wonderwel: op een gegeven moment dacht ik werkelijk dat hij dat saaie eindspel nog ging winnen. Maar laat ik eerst iets vertellen over de heroïsche partij van Joris L.
Natuurlijk is het niet leuk om als invaller te debuteren en dan te verliezen bij de stand van 4-4. Toch ga ik een aantal partijfragmenten laten zien: de mantel der liefde is vandaag kort van stof.

Een nederlaag kan echter ook heldhaftig zijn! Liever een heldhaftige nederlaag dan een speler die in 20 remise speelt en vanaf de bar naar zijn strijdende team kijkt met een blik van “aan mij heeft het niet gelegen”.
Het was een groots gevecht. Na een zet of 25 schommelde ik richting de bar voor een nieuw biertje in de vaste overtuiging dat Joris ondekbaar mat ging. Maar in het vervolg werd resource op resource gevonden en bleek de partij nog zeker niet op de helft te zijn.
Gert Legemaat – Joris Leertouwer

Na 17…Pc6-d4. Het ziet er ontzettend eng uit voor zwart. Ik zou in de opening nooit d5-d4 gespeeld hebben maar deze goede raad is hier wel flink te laat. Toch heeft de zwarte stelling nog wel iets: die pion op e3 staat er toch maar wel en het paard kan verdedigen op f5.
Wit speelde 18.Te1 Pf5 19.Tg5!? maar dat lijkt me geen sound torenoffer. Zwart nam en het paard gaat naar h6 om te verdedigen. Een toren voor! Met de onvermoede krachten der wanhoop stortte wit zich naar voren en in het volgende diagram doet Joris het volgens mij niet handig.


Zwart sloeg op f5 en werd onaangenaam verrast door 24.Dg6! Althans, ik zou verrast zijn. Let op de loper die op a2 verstopt staat… Joris kromde zijn rug en gaf schaaks zoals 24…Pg4 en 25…Dxe5. Uiteindelijk kon hij zijn dame geven om het mat te voorkomen. Nog steeds lastig maar ik vond het al heel wat dat zwart nog in de partij was.


In deze stelling had Joris een verdediging met 30…c4 31.dxc4 Le6 en de partij gaat verder, het publiek in onwetendheid achterlatend. Suspense! Nu het niet langer mat is, kunnen wij deze partij zelfs nog gaan winnen! Zo sprak de optimist aan de bar en helemaal ongelijk had hij niet. Beide koningen voelen zich onveilig en wanneer wit niet oppast kunnen de zwarte torens vervaarlijk in actie komen.

Helaas ging het hier mis. Na 63…Kh6 was remise binnen handbereik geweest, maar nu kon wit met 64.Pe5 een dodelijke dreiging opzetten. Ontsnappen was niet meer mogelijk; ja de koning liep nog wel weg maar het paard op f6 ging hopeloos verloren en Joris moest zijn tegenstander de eer laten.

Het eindspel van Hugo was intussen niet meer interessant. Zwart verdedigde zich en wikkelde af naar toren-paard tegen toren. Probeer dat thuis maar eens van jezelf te winnen; ik spendeer daar geen diagram aan. We verloren met minimaal verschil en vonden na afloop troost in de plaatselijke Griek. Op 4 november wacht ons een thuiswedstrijd tegen Venlo en ik hoop dat wij ons dan eindelijk op de kaart weten te spelen!

DelftPaul Keres
Sjoerd PlukkelXander Wemmers01
Joost MichielsenWesley Vermeulen10
David van KerkhofHugo ten Hertog½½
Matthieu FreekeJoris Kokje10
Chiel van OosteromPaul Hommerson10
Lisa HortensiusRaymond de Rooy01
Smaranda PadurariuGerben Veltkamp01
Bob VoogtWim van de Fliert01
Jan-Pieter VosEvert van Heel10
Gert LegemaatJoris Leertouwer10